TẠ DUY ANH
Nhà văn Tạ Duy Anh
Cách đây hơn chục năm, nếu không nhầm thì đó là vào dịp Tết năm 2002, tôi xuýt nữa thì gặp “nạn văn chương” chỉ vì một cái truyện ngắn tên là Người khác, in ở số tết năm 2002 của báo Gia đình và xã hội. Đó là cả một câu chuyện khôi hài có lẽ chỉ xảy ra ở nước ta. Nguyên do là thế này. Tôi có một truyện thiếu nhi được đưa vào giảng dạy chính thức ở trường phổ thông, sách ngữ văn lớp sáu, chương trình cải cách. Để phục vụ mục đích giảng dạy, Bộ giáo dục chủ trương làm bộ ảnh chân dung cỡ lớn những tác giả có tác phẩm trong sách giáo khoa, kèm theo tiểu sử in ở một tờ áp phích riêng. Lần ấy có Tố Hữu, Đoàn Giỏi, Nguyễn Tuân, Trần Đăng Khoa, Dickens, A. Daudet…và tôi, khoảng trên dưới chục người. Ảnh thì có người đến tận nhà chụp. Tiểu sử thì do một ông tiến sỹ được thuê viết tóm tắt từng người, kèm theo ít tác phẩm. Vì cẩn thận nên những người thực hiện bèn đưa bản in thử lại cho tôi kiểm tra giúp lần cuối xem có sai sót gì không. Chính vì thế mà tôi phát hiện ra họ ghi sai tên thật của tôi. Tên bố mẹ đặt cho tôi là Tạ Viết Đãng, thì trong phần tiểu sử ghi là Tạ Viết Dũng. Hóa ra do họ lấy theo Kỷ yếu Hội nhà văn. Tôi bèn lấy bút sửa lại, coi đó như cơ hội đính chính tên mình. Người của Bộ giáo dục cảm ơn tôi, rối rít bảo nếu không có tôi thì họ lại làm sai theo quyển Kỷ yếu, tức là sai lần thứ hai. Nhưng chỉ vài hôm sau thì chính ông ta, lần này có thêm người nữa, quay lại, mặt phiền muộn bảo với tôi: “Chúng tôi nghĩ kỹ rồi, không thể sửa được, anh đành mang tên thật là Dũng thôi”. Tôi hỏi: “Sao lại kỳ thế?”. Ông ta giải thích: “Kỷ yếu của Hội nhà văn in là Dũng, mọi người đều nghĩ tên anh là Dũng, nay nếu chúng tôi sửa thành Đãng, thì họ không nghĩ Hội nhà văn sai, mà nghĩ chúng tôi làm ẩu, chỉ có việc chép lại cái tên cũng không xong. Chắc chắn họ sẽ nghĩ như vậy mà chúng tôi thì không thanh minh được”. Tôi nghe xong thì muốn cười phá lên. Tôi bảo bằng giọng vui đùa: “Thế chả lẽ tôi không được mang chính cái tên bố mẹ đặt cho, mà phải mang tên của người khác ư”. Ông của Bộ Giáo dục bảo: “Chính chúng tôi cũng thấy buồn cười nhưng không có cách nào, đành phải thế vậy, anh đành tạm là người khác vậy”.
