Showing posts with label Nguyễn Phú Trọng. Show all posts
Showing posts with label Nguyễn Phú Trọng. Show all posts
Wednesday, 28 March 2018
Tuesday, 19 November 2013
ông có là đại biểu?
ông mang danh là đại biểu, và vẫn tiếp xúc cử tri trước hoặc sau mỗi kỳ họp.
còn trong khi họp thì chẳng nghe thấy ông nói năng gì.
nhưng đang giữa kỳ họp, lại thấy ông xách cặp công du ngoại quốc.
nhìn ông, người ta thắc mắc, không rõ ông có còn là đại biểu, hay ông là một thứ siêu đại biểu mà những gì diễn ra tại hội trường không ăn nhằm gì với ông, bởi có ngồi đó cũng chẳng thấy ông có ý kiến gì. không phải là ông không muốn đóng góp ý kiến, mà ông đã chỉ đạo từ bên trong từ lâu rồi, bây giờ ngồi đây ông chỉ cốt nghe xem người ta nói gì về những chỉ đạo của ông.
tuy nhiên, nếu ông là đại biểu, theo đúng nghĩa đại biểu như ở một số nước khác, họ không công càn vào kỳ họp, ở những nơi hội họp định kỳ thì họ chỉ đi công cán, hoặc đi nghỉ vào mùa đóng cửa, còn vào đúng kỳ họp họ bắt buộc phải ở nhà, chỉ được tiếp khách ngoại quốc tại nhà chứ không được bỏ họp mà vi vu nước ngoài nước trong như vậy.
còn trong khi họp thì chẳng nghe thấy ông nói năng gì.
nhưng đang giữa kỳ họp, lại thấy ông xách cặp công du ngoại quốc.
nhìn ông, người ta thắc mắc, không rõ ông có còn là đại biểu, hay ông là một thứ siêu đại biểu mà những gì diễn ra tại hội trường không ăn nhằm gì với ông, bởi có ngồi đó cũng chẳng thấy ông có ý kiến gì. không phải là ông không muốn đóng góp ý kiến, mà ông đã chỉ đạo từ bên trong từ lâu rồi, bây giờ ngồi đây ông chỉ cốt nghe xem người ta nói gì về những chỉ đạo của ông.
tuy nhiên, nếu ông là đại biểu, theo đúng nghĩa đại biểu như ở một số nước khác, họ không công càn vào kỳ họp, ở những nơi hội họp định kỳ thì họ chỉ đi công cán, hoặc đi nghỉ vào mùa đóng cửa, còn vào đúng kỳ họp họ bắt buộc phải ở nhà, chỉ được tiếp khách ngoại quốc tại nhà chứ không được bỏ họp mà vi vu nước ngoài nước trong như vậy.
Wednesday, 23 October 2013
Ngọc Hoàng cũng chịu
Nghe mọi người đặt câu hỏi về thiên đường nơi hạ giới, Ngọc Hoàng chỉ biết chảy nước mắt mà khóc vì Ngài không đủ kiến thức và tầm nhìn để có thể luận về một thứ cao siêu như vậy. Ngài đành dựa (theo kiểu nghe hơi nồi chõ) vào những ý kiến cua những nhà lãnh đạo nơi hạ giới mà Ngài tin tưởng. Ngài khóc là phải vì một vị có trách nhiệm cũng chỉ ra trong vòng 87 năm nữa cũng chưa chắc đã đạt được cái gì cho tròn trịa.
Tuesday, 18 December 2012
Nghe Đại tá Trần Đăng Thanh lại nhớ anh TƯ NHÚN
Ngày xưa hồi mình mới ra trường và nhận công tác theo "sự phân công của tổ chức", ở nơi đầu tiên mình về nhận công tác trong cuộc đời đầy gian truân này, có anh lãnh đạo tên là Minh, nhưng bọn mình, tức là mấy anh chàng đồng trang lứa cùng ra trường và về nhận công tác tại đây một đợt, hay gọi đùa, tất nhiên ở sau lưng anh Minh, anh là TƯ NHÚN. Bởi, mỗi khi nói chuyện trước toàn thể "quốc dân đồng bào" anh cứ nhún như cái lò xo.
Ấn tượng nhất là trong một bài thuyết giảng của anh về giải trừ quân bị, chống chạy đua vũ trang, nhưng anh không nói đến những nỗ lực giải trừ quân bị hoặc chống chạy đua của "phe ta" mà chỉ khoe sức mạnh quân sự của Liên Xô: tên lửa Liên Xô bắn nhanh hơn tên lửa Mỹ (nghe ra thì thấy Liên Xô hiếu chiến cũng chẳng kém, mà có khi còn hơn Mỹ).
Tại sao hôm nay tự nhiên lại nhớ đến anh Tư Nhún? Chẳng phải do tình cờ. Do đọc được trên trang anhbasam bài nói chuyện của Đại tá, PGS. TS. Trần Đăng Thanh, Học viện Chính trị, Bộ Quốc phòng (khiếp, nghe chức danh cứ rổn rảng) lại thấy sao nó cứ quen quen. Hóa ra là ngày xưa mình cũng nghe anh Tư Nhún nói những chuyện kiểu như thế này.
Lại nữa, những năm 1980 "ta" có ký được các hợp đồng đưa "chuyên gia" đủ loại sang các nước châu Phi, thế là trong đội ngũ nhà giáo có các thầy các cô tích cực học tiếng Pháp để qua đó chuyển sang học tiếng Bồ (là Bồ đào nha, chứ chẳng phải bồ bịch gì đâu ạ) làm một suất "chuyên gia" để "đổi đời". Một "cựu học trò" gặp một giáo viên (thời ấy chưa gọi là giảng viên như bây giờ) đại học, chuyên dạy các môn chính trị như Triết học Mác - Lê nin, Chủ nghĩa xã hội, rồi Lịch sử Đảng (Cộng sản Việt Nam) (hồi đó Tư tưởng Hồ Chí Minh chưa xuất hiện) tại sân bay, thày thú nhận sang bên đó giảng dạy vì bên đó (ở mấy nước châu Phi mới giành được độc lập và có hơi hướng muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội) vẫn còn chưa bị lừa (hay là chưa nhận ra là đang bị lừa).
Hôm nay lưu lại đây bài nói chuyện, hay là bài giảng có ăn tiền của đại tá, "bài nói" dài thế này thì chẳng ai đâu rỗi hơi mà ngồi bình từng đoạn từng câu một, thôi để những lúc rảnh rỗi đem ra đọc cũng mua vui được vài ba trống canh.
Đại tá-PGS-TS-NGƯT Trần Đăng Thanh, Học viện Chính trị, Bộ Quốc phòng giảng về Biển Đông
Ấn tượng nhất là trong một bài thuyết giảng của anh về giải trừ quân bị, chống chạy đua vũ trang, nhưng anh không nói đến những nỗ lực giải trừ quân bị hoặc chống chạy đua của "phe ta" mà chỉ khoe sức mạnh quân sự của Liên Xô: tên lửa Liên Xô bắn nhanh hơn tên lửa Mỹ (nghe ra thì thấy Liên Xô hiếu chiến cũng chẳng kém, mà có khi còn hơn Mỹ).
Tại sao hôm nay tự nhiên lại nhớ đến anh Tư Nhún? Chẳng phải do tình cờ. Do đọc được trên trang anhbasam bài nói chuyện của Đại tá, PGS. TS. Trần Đăng Thanh, Học viện Chính trị, Bộ Quốc phòng (khiếp, nghe chức danh cứ rổn rảng) lại thấy sao nó cứ quen quen. Hóa ra là ngày xưa mình cũng nghe anh Tư Nhún nói những chuyện kiểu như thế này.
Lại nữa, những năm 1980 "ta" có ký được các hợp đồng đưa "chuyên gia" đủ loại sang các nước châu Phi, thế là trong đội ngũ nhà giáo có các thầy các cô tích cực học tiếng Pháp để qua đó chuyển sang học tiếng Bồ (là Bồ đào nha, chứ chẳng phải bồ bịch gì đâu ạ) làm một suất "chuyên gia" để "đổi đời". Một "cựu học trò" gặp một giáo viên (thời ấy chưa gọi là giảng viên như bây giờ) đại học, chuyên dạy các môn chính trị như Triết học Mác - Lê nin, Chủ nghĩa xã hội, rồi Lịch sử Đảng (Cộng sản Việt Nam) (hồi đó Tư tưởng Hồ Chí Minh chưa xuất hiện) tại sân bay, thày thú nhận sang bên đó giảng dạy vì bên đó (ở mấy nước châu Phi mới giành được độc lập và có hơi hướng muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội) vẫn còn chưa bị lừa (hay là chưa nhận ra là đang bị lừa).
Hôm nay lưu lại đây bài nói chuyện, hay là bài giảng có ăn tiền của đại tá, "bài nói" dài thế này thì chẳng ai đâu rỗi hơi mà ngồi bình từng đoạn từng câu một, thôi để những lúc rảnh rỗi đem ra đọc cũng mua vui được vài ba trống canh.
Đại tá-PGS-TS-NGƯT Trần Đăng Thanh, Học viện Chính trị, Bộ Quốc phòng giảng về Biển Đông
Cho các lãnh đạo Đảng ủy khối, lãnh đạo Đảng, Tuyên giáo, Công tác chính trị, Quản lý sinh viên, Đoàn, Hội thanh niên các trường Đại học-Cao đẳng Hà Nội
Wednesday, 5 December 2012
Nhóm lò lên … dội gáo nước lạnh vào!
Bác Tổng Trọng nói: Bước đầu phải nhóm lò lên.
Anhbasam bình: ... Dội nước lạnh vào.
Thiết nghĩ đây là một tư liệu quý, nên sẽ lưu trên nhà mình để sau này dễ tìm lại.
Tổng bí thư: Bước đầu phải nhóm lò lên…
- Phải nhóm được lò lên, tạo hơi ấm, khi đó củi khô, củi tươi sẽ cháy hết – Tổng bí thư chia sẻ với cử tri việc cần làm để thực hiện NQ TƯ 4.
Sáng 1/12, Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng đã có buổi tiếp xúc với cử tri Hà Nội sau kỳ họp QH. Trả lời câu hỏi của các cử tri, ông đã có những chia sẻ về nhiều nội dung quan trọng.
Tư tưởng NQ Trung ương gần đây khẳng định, đã sinh ra cơ quan quyền lực thì cần cơ chế kiểm soát quyền lực ấy.
Phân cấp phân quyền ào ào đi nhưng không đi liền với kiểm tra, giám sát thì lại một mình tự tung, tự tác, lại làm sai.
Ví dụ chủ trương sáp nhập cùng lúc bộ đa ngành, đa lĩnh vực – cả công nghiệp thương nghiệp, trong và ngoài nước. Rồi nông nghiệp nông thôn vốn rất nhiều lĩnh vực, nay lại gom lại một. Quản sao kịp trong khi trình độ quản lý chưa lên được. Ta cứ mắc lỗi nhảy hết từ thái cực này sang thái cực kia. Cứ thấy nước ngoài nói chuyện bộ đa ngành, đa lĩnh vực thế là làm.
Hoặc một ví dụ nữa là quan điểm đảng cầm quyền thì dùng các cơ quan tham mưu bên Chính phủ, làm gì mà phải song trùng, bên Đảng cũng phải có các ban. Nhưng thưa các bác, sự đời không đơn giản như thế.
Cùng là đảng viên cả, cùng là cán bộ cấp cao cả, ủy viên TƯ cả, phải tin các đồng chí. Nhưng nói thật, quá nhiều việc đi, chưa nói đến chuyện có tư tưởng ăn cây nào rào cây nấy, lợi ích nhóm, lợi ích cục bộ hay không, mà anh nào ra đề án cũng cố bảo vệ để được thông qua. Không có người kiểm tra, vậy là dẫn đến cái sai như vừa rồi. Bộ Chính trị đã kiểm điểm rất kỹ. Rồi tôi sẽ giải thích vì sao phải lập lại Ban Kinh tế, Ban Nội chính TƯ dù vừa giải tán chưa được bao lâu. Đã sinh ra quyền lực thì phải có cơ quan giám sát quyền lực.
“Đánh kẻ chạy đi, không đánh người chạy lại”
Xung quanh câu chuyện giám sát của QH, đây là một trong ba chức năng hết sức quan trọng của QH.
Giám sát có nhiều loại, có giám sát thường xuyên, giám sát chuyên đề, của ĐBQH , các ủy ban QH. Giám sát các cơ quan hành pháp, tư pháp, cả Trung ương và địa phương. Có cái hay là báo cáo của các cơ quan Chính phủ đưa sang là có giám sát, phản biện. Gần đây giám sát có cải thiện nhiều. Các cuộc giám sát chuyên đề là rất công phu, chuyện đất đai, DNNN…
Chất vấn lần này tập trung một số vấn đề bức xúc thôi. Giám sát, chất vấn đã tiến thêm một bước, đều có NQ sau chất vấn, giao rõ sắp tới bộ trưởng này phải làm thế nào. Tuy nhiên muốn đi giám sát phải trên tầm người ta: trình độ thế nào, đạo đức, tư tưởng thế nào, nếu không cẩn thận, không liêm khiết lại bị bẻ cong.
Lần này có một bước tiến xa là lấy phiếu tín nhiệm. Tâm tư cán bộ, đảng viên nhân dân rất đồng tình với việc lấy phiếu, bỏ phiếu này ở QH. Trước kỳ họp, khi đi tiếp xúc tôi đã nói rồi. Theo luật định thì phải bỏ phiếu tín nhiệm với các chức danh do QH bầu và phê chuẩn nhưng mấy nhiệm kỳ vừa qua không làm được.
Đảng đã ra nghị quyết hàng năm lấy phiếu tín nhiệm. Cái mới lần này là phân biệt giữa lấy phiếu và bỏ phiếu.
Lấy phiếu là việc làm thường xuyên hàng năm. Lấy xong để xem ai được tín nhiệm cao, thấp, trung bình. Chứ nếu chỉ có tín nhiệm hay không tín nhiệm thì thế là xong, là chặn con đường thăng tiến của người ta. Mà là để hai năm liên tiếp mới đưa ra bỏ phiếu.
Như vậy là đánh kẻ chạy đi chứ không ai đánh người chạy lại. Kỷ luật của chúng ta không cốt để thi hành cho nhiều mà chính để giáo dục cho quay trở lại, để làm tốt hơn, có sự răn đe.
QH thảo luận rất kỹ, tỷ lệ biểu quyết rất cao, gần như đạt 100%. Tuy nhiên việc thực hiện cũng còn nhiều khó khăn vì nếu không thực hiện được thì lại nhiều thất vọng. Đây không phải là cây đũa thần. Vì trong cuộc sống còn lợi ích cục bộ, lợi ích nhóm hoặc là không chịu nhận khuyết điểm, sai lầm của mình. Nếu lấy không khách quan, không thực chất thì vô hình chung dành phiếu tín nhiệm cho người không đáng được tín nhiệm. Rồi hứa hẹn, cho thế này cho thế kia, ràng buộc lẫn nhau, có khi còn đe dọa. Sắp tới còn phải chuẩn bị kỹ hơn nữa.
Không cốt kỷ luật nhiều
Về việc thực hiện NQ Trung ương 4 gắn với cuộc học tập làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh.
Chúng tôi hết sức xúc động trước tình cảm của các bác về sự hưởng ứng với NQ Trung ương 4.
Vừa rồi, chúng tôi cũng biết là sau khi biết kết quả Hội nghị Trung ương 6 thì các bác có tâm trạng chưa hài lòng, thậm chí là bực bội, thất vọng cho rằng thất bại vì không kỷ luật được ai cả. Có người nói bực lắm, mất ngủ vì nói thế rồi mà không kỷ luật được ai.
NQ Trung ương 4 không chỉ cho nhiệm kỳ này mà còn rất dài nữa, cho các nhiệm kỳ sau. Cực kỳ hệ trọng vì nó liên quan đến sự sống còn của Đảng và chế độ. Trong thời gian ngắn sao làm kịp được.
Thứ hai, không chỉ có phê bình và tự phê bình mà còn 4 nhóm vấn đề khác, rất nhiều biện pháp. Rồi đấu tranh có lý có tình để tất cả cùng tiến lên chứ không cốt kỷ luật nhiều thì mới tốt. Tính nhân văn của NQ Trung ương 4 là thế. Tư tưởng Bác Hồ là cũng thế.
Tôi đã nhiều lần nói rồi, Nghị quyết này với yêu cầu trước hết là cảnh tỉnh, thức tỉnh lại với những người ngủ quên không thấy nguy cơ khi Liên Xô sụp đổ, mai kia Đảng này sẽ là Đảng của ai, nếu cứ trượt theo đà này thì sẽ thế nào.
Thứ hai là cảnh báo nguy cơ. Thứ ba là răn đe. Thứ tư là ngăn chặn.
Vậy vừa rồi răn đe được chưa, khối anh sợ chứ. Ngăn chặn được chưa. Xử lý phải có lý, có tình, trên cơ sở luật pháp.
Làm sao cố gắng để với tinh thần nhân văn của Bác Hồ. Kỷ luật sắt nhưng với tinh thần tự giác. Ví như nhóm một cái lò, có củi khô, có củi tươi, có củi vừa vừa. Nhưng quan trọng nhất là bước đầu phải nhóm được cái lò lên, tạo thành hơi ấm thì khi đó củi khô, củi tươi đưa vào cũng phải cháy hết. Sâu xa là như thế. Phải đồng lòng, nhất trí hết, nhóm lò lên.
Phê và tự phê đâu phải chỉ là kỷ luật, tự mỗi con người tự giác làm sẽ bền vững, sâu xa hơn. Kỷ luật mà không tính kỹ, mai kia lại ân oán, thù oán, đối phó thành phe phái, làm rối nội bộ, có nên không.
Chả bao giờ thấy khuyết điểm của mình
Các bác hỏi bộ phận không nhỏ có không, nằm ở đâu? Bây giờ kiểm điểm mà chẳng thấy ở đâu có cả, chắc NQ Trung ương 4 sai à?
Trả lời câu hỏi này không đơn giản nhưng tôi xin nói suy nghĩ thế này. Tôi cũng đã giải thích ở một số nơi, kể cả trong Trung ương.
Nói bộ phận không nhỏ suy thoái về tư tưởng, phẩm chất đạo đức hoàn toàn không sai, và không phải bây giờ mới nói mà nói lâu rồi, nói cách đây mấy nhiệm kỳ rồi.
NQ Trung ương 4 của Bộ Chính trị khóa 6 năm 1987. Rồi một số nghị quyết khác.
Chỉ có điều bộ phận không nhỏ là bao nhiêu thì khó quá, trừu tượng lắm. Mà tách bạch ra hoàn toàn người này thuộc bộ phận không nhỏ, người kia thuộc bộ phận nhỏ cũng khó lắm, sợ không biện chứng.
Đương nhiên phải tìm cho ra chỗ trọng tâm trọng điểm chứ không thì hòa cả làng hết. Nói đến xây dựng Đảng là xây dựng tổ chức, xây dựng con người.
Nói về con người, Gorki từng nói “con người, hai tiếng ấy vang lên kiêu hãnh làm sao”. Nhưng cha ông ta cũng có câu ”Miếng ăn là miếng tồi tàn/mất ăn một miếng lộn gan lên đầu”.
Chả bao giờ mình thấy khuyết điểm của mình đâu, chỉ thích ca tụng, vuốt ve thôi, nó khó như thế. Đụng đến lợi ích là phản ứng, nhất là một khi lợi ích nhóm móc ngoặc với nhau thành đường dây vô cùng phức tạp. Cũng như trên chùa, đâu phải ông Thiện hoàn toàn mặt đỏ, ông Ác hoàn toàn mặt trắng.
Trong mỗi con người đều có cái Thiện cái Ác, có mặt tốt mặt xấu. Đấu tranh thì mặt tốt trội lên. Nếu cả tập thể giúp đỡ tốt thì hạn chế ngăn ngừa mặt xấu.
Hôm nay xấu ngày mai có thể tốt hoặc ngược lại.
Vậy hỏi bộ phận không nhỏ ấy nằm ở đâu? Trong tất cả chúng ta đều có ít nhiều điều đó, hay tất cả hoàn toàn trong sáng hết?
Ý ở đây là nói đến cái xu thế, mà nếu không ngăn chặn sẽ phát triển lên.
Vậy NQ Trung ương 4 có tác dụng gì chưa hay hoàn toàn thất bại? Xin khẳng định làm như thế là cơ bản đạt yêu cầu.
Cần làm toàn diện lâu dài, đồng bộ, kết hợp nhiều giải pháp, làm đi làm lại, việc gì sửa được sửa ngay. Bác Hồ dạy tất cả phải tiết kiệm, đi xuống với dân phải giản dị thôi. Đi thăm đồng mà vẫn đi giày, che ô, mặc comple thì chướng lắm.
Cái gì vướng ở cơ chế thì sửa ngay, khó là khó cơ chế chính sách. Như vừa rồi ta đã thấy, lập lại Ban Kinh tế, Ban Nội chính Trung ương, xây dựng quy hoạch Bộ Chính trị, Ban chấp hành Trung ương, trong lịch sử chưa bao giờ làm như thế, rồi sửa Ban chỉ đạo phòng chống tham nhũng Trung ương…
Một loạt vụ án bắt những cán bộ chóp bu như thế đúng chưa, còn phải điều tra công phu lắm.
Vừa rồi Trung ương đã chỉ đạo làm một loạt vụ án, làm nghiêm một số vụ việc ở địa phương như Bình Phước, Đắk Lắk. Lần này sẽ làm không hình thức, không lập ban chỉ đạo, mà làm thực chất.
Lê Nhung (ghi)
Ảnh: Minh Thăng
Ảnh: Minh Thăng
Thursday, 28 July 2011
Yêu Kiều & nịnh thối
Chuyện ông Chủ tịch Quốc hội ngày xưa học hành thế nào, ăn ở với hàng xóm ra sao chắc bàn dân ít quan tâm. Dân chúng chỉ quan tâm một khi ông đã vào chức ấy, thì ông sẽ làm gì, ông có đóng góp gì, có thúc đẩy được gì và nhất là làm gì để cho nền kinh tế thoát khỏi khủng hoảng cho bà con đỡ khổ.
Ông Trọng đúng là "yêu Kiều", lần trước ông lảy Kiều nghe khá sái (nghĩ mình phận mỏng cánh chuồn...) lần này lại tiếp tục lảy Kiều khi bàn giao cương vị cũ cho ông Hùng (chắc là một lời thách đố xem liệu ông Hùng có làm tốt, ít ra là được như mình hay không).
Ông Sang thì đúng là sang rồi, nhưng dùng chữ "có gang có thép" thì hơi có ý xỏ xiên thật, vì đã coi ông là quan trong khi ông là "đầy tớ" và khi liên hệ với câu đối trong dân gian (miệng nhà quan có gang có thép...).
Vài lời bàn nhảm về "nhân sự" mới.
Ông Trọng đúng là "yêu Kiều", lần trước ông lảy Kiều nghe khá sái (nghĩ mình phận mỏng cánh chuồn...) lần này lại tiếp tục lảy Kiều khi bàn giao cương vị cũ cho ông Hùng (chắc là một lời thách đố xem liệu ông Hùng có làm tốt, ít ra là được như mình hay không).
Ông Sang thì đúng là sang rồi, nhưng dùng chữ "có gang có thép" thì hơi có ý xỏ xiên thật, vì đã coi ông là quan trong khi ông là "đầy tớ" và khi liên hệ với câu đối trong dân gian (miệng nhà quan có gang có thép...).
Vài lời bàn nhảm về "nhân sự" mới.
Monday, 7 March 2011
Đọc lại thư cũ
LAO ĐỘNG có bài này có lẽ là bài khá nhất từ trước đến nay của ông nghị Dương Trung Quốc (là mỗ tự đoán từ chữ viết tắt cuối bài):
Đọc lại thư cũ
Thứ Bảy, 5.3.2011
10:22 (GMT + 7)
Nhiệm kỳ Quốc hội khoá XII sắp kết thúc, các đại biểu Quốc hội cùng địa phương của mình đang tiến hành tổng kết chuẩn bị cho kỳ họp cuối cùng. Lục lại trong ký ức và ngăn kéo tôi bỗng tìm thấy một vài kỷ niệm gắn với mấy lá thư cũ. Đọc lại, muốn chia sẻ vì đó là điều đến hôm nay tôi vẫn muốn nói.
Còn cách đây đã 7 năm (2004), thì nó chỉ là một bức thư riêng gửi cho... Chủ tịch Quốc hội khi đó (khoá XI). Vị Chủ tịch Quốc hội lúc đó có một hành xử đáng quý là thỉnh thoảng ông gửi cho tôi (và có thể là nhiều người khác nữa) những gì ông viết để tranh thủ ý kiến trước khi sử dụng. Tôi nhớ, vào kỳ họp tháng 10-2004, nhân “kỷ niệm 10 năm truyền hình trực tiếp một số hoạt động quan trọng của Quốc hội”, ông thảo một bài diễn văn có đầu đề “Dân chủ Xã hội chủ nghĩa và hoạt động của Quốc hội”...
Khi đó tôi đang dự một cuộc hội nghị về công tác bảo tồn di sản ở Huế thì nhận được bản thảo của ông chuyển tới. Tôi đọc và chỉ ngày hôm sau qua mạng tôi hồi âm tới ông. Khi kỳ họp khai mạc, gặp tôi, ông bắt tay và chỉ nói “cảm ơn”, rồi trong suốt kỳ họp, không thấy ông đọc bản diễn văn ấy. Mãi về sau, một lần ngồi cạnh ông trên một chuyến máy bay đi Châu Âu, ông thân mật nói với tôi rằng (đại ý): mình đã đọc thư của cậu và một số anh em khác nên mình để thời gian nghiên cứu thêm.
Lần nghỉ ngơi cuối tuần này, bí đề tài nên gửi các bạn đọc lại, cũng là để góp lời trao đổi những vấn đề ít nhiều vẫn đang mang tính thời sự
“Tôi đang dự một hội thảo về khảo cổ học tại cố đô Huế, thì nhận được thư và dự thảo báo cáo của Anh tại phiên họp trù bị chiều 24/10 này (do cơ quan của tôi Fax vào).
Anh đề nghị tôi góp ý. Tôi rất cảm ơn sự tin cậy của Anh, nhưng tôi cũng thấy rất khó. Bởi lẽ bản báo cáo của Anh là một tư tưởng có tính hệ thống, mang tính nguyên tắc của một tổ chức chính trị mà chắc hẳn Anh đã nung nấu từ lâu, từ trong thực tiễn hoạt động của QH và đã tham khảo ý kiến những người có trách nhiệm và gần gũi. Vấn đề khó và tế nhị còn vì tôi là ĐBQH không phải là đảng viên. Đề cập tới những vấn đề của Đảng, mà đây là vấn đề hệ trọng (như Anh đã xác định) là điều không đơn giản, dễ đưa ra những ý kiến có thể là khách quan nhưng lại phiến diện.
Tuy nhiên, tôi nói như vậy không phải để từ chối mà để tự xác định vị thế của mình khi góp ý với bản báo cáo. Xin hãy coi đây là một sự phản biện của một người được nghe (đọc) trước.
1. Đúng như Anh đã tiên liệu, bản báo cáo đã đề cập tới một vấn đề nhạy cảm và hệ trọng là vấn đề “Dân chủ XHCN” cả trên lĩnh vực lý luận và thực tiễn.
“Dân chủ” là một ý niệm (thuật ngữ chính trị học) có tính lịch sử, ngày nay nó đúng như điều Anh viết ở cuối báo cáo “vừa là mục tiêu, vừa là động lực phát triển của xã hội” nhưng nó không phải là “khát vọng ngàn đời” như Anh viết ngay ở dòng trước đó. Ngàn đời xưa, con người khao khát sự sống (thời nguyên thuỷ), tự do (nô lệ) và tự chủ (phong kiến). “Dân chủ” theo đúng nghĩa của nó, khởi đầu thuộc phạm trù của xã hội tư sản mà đặc trưng quan trọng nhất là “tư hữu” và “tầng lớp hữu sản”. Không phải tự nhiên mà ý niệm về “dân chủ” gắn liền với cách mạng tư sản (mà cuộc Cách mạng Pháp năm 1789 được coi là biểu trưng) với nội hàm chấm dứt chế độ phong kiến (quân chủ) xác lập chế độ tư bản (dân chủ). Cũng do vậy mà dân chủ trở thành một thành tựu trong tiến trình tiến hoá về thượng tầng của loài người, bước chuyển từ xã hội thần dân (quân chủ) sang xã hội công dân (dân chủ).
Những ý niệm về tư tưởng “thân dân”, “cận dân” hay “dân chủ làng xã”…xuất hiện dưới nhiều dạng thái khác nhau mà một thời (nhất là vào những thời điểm xã hội thiếu dân chủ) được tôn vinh như một giá trị quá khứ. Thực ra, theo tôi, những tư tưởng đó mới là phạm trù “đạo lý” hay “thuật làm chính trị”(cai trị) trong xã hội truyền thống; nó cũng là phản ánh sự khao khát của nhân dân trước những hiện thực bất công hay tàn bạo của xã hội đương thời. Và đó cũng là tiêu chí để sau này giới sử học đánh giá những thời đại thịnh trị hay suy thoái. Những tư tưởng thân dân của một số triều đại phong kiến tự chủ hay những nhân vật lịch sử như một số vị vua thời Lý, Trần, Nguyễn Trãi thời Lê… vẫn chưa phải là “dân chủ”…
Khát vọng dân chủ chỉ bắt nguồn từ một nền tảng xã hội của những người hữu sản muốn xây dựng một “khế ước xã hội” (contrat social) đảm bảo quyền sống và sở hữu những điều kiện sống (trong đó có tài sản tư hữu) trong cộng đồng. Do vậy khi hình thành những trào lưu tư tưởng xã hội chủ nghĩa, không tính đến những trào lưu “không tưởng” (utopique), thì xuất hiện một khuynh hướng phê phán nền “dân chủ tư sản” vào thời điểm nó đã bộc lộ những hạn chế do sự phân hoá xã hội giàu nghèo đã trở nên quyết liệt dẫn đến những xung đột giai cấp và đặc biệt là với sự hình thành từ trong lòng chủ nghĩa tư bản cái “phụ phẩm” là chủ nghĩa thực dân gắn với thời đại mà chúng ta cho rằng là “giai đoạn phát triển tột cùng của CNTB: chủ nghĩa đế quốc”…
Trong tiến trình ấy, xuất hiện một quan điểm cho rằng có một nền dân chủ vượt lên trên cái hiện thực của xã hội tư bản gắn liền với sự ra đời của một hệ thống - thực thể chính trị mới, là CNXH. Ý niệm về “Dân chủ XHCN” hình thành từ đó với hệ thống lý thuyết và với những thử nghiệm của các mô hình cụ thể gắn với các không gian cụ thể (các quốc gia) và thời gian cụ thể (các thời kỳ lịch sử). Ngay từ đầu, khi tiến hành cuộc cách mạng giải phóng dân tộc chống chế độ thuộc địa của ngoại bang đã tồn tại ngót trăm năm, đồng thời với việc lật đổ chế độ phong kiến đã tồn tại cả ngàn năm, cương lĩnh chính trị của Đảng đưa ra khái niệm mới về một cuộc “cách mạng tư sản dân quyền”, rồi một “nền dân chủ nhân dân”, một “tư tưởng làm chủ tập thể”, một nguyên lý về nhà nước “của dân, do dân, vì dân” (thực ra ý niệm này đã được Tổng thống Hoa Kỳ A. Lincoln là người nêu lên lần đầu)… và đến nay là “Dân chủ XHCN” như Anh đưa ra như một chủ đề trọng tâm của bản báo cáo này…
Đề cập tới “Dân chủ XHCN” trên một lĩnh vực đầy nhạy cảm là trong hoạt động của QH nhằm xác định phương thức lãnh đạo của Đảng và vai trò của đảng viên trong QH (hơn 90% thành viên) là một vấn đề rất không đơn giản. Tôi nói như vậy vừa để ghi nhận sự đột phá của Anh nhưng cũng e dè cho sự đột phá nếu chưa đi đến cùng về lý luận để đạt được tính thuyết phục cao khi đề cập đến một vấn đề tuy đã cũ (với 60 năm hoạt động của QH) nhưng lại rất mới mẻ khi đặt nó trong tiến trình Đổi mới và Hội nhập hôm nay.
Tôi cũng muốn nói đến một đặc điểm lịch sử mà ít ai nghĩ tới. Đó là ở VN, khác với tất cả các nước khác, nền dân chủ do đảng cộng sản thiết lập. Nếu như phổ biến trong lịch sử nhân loại, các nền dân chủ được xác lập bởi các cuộc cách mạng tư sản và do các đảng tư sản lãnh đạo. Ngay ở TQ, nền dân chủ gắn liền với sự sụp đổ của nhà Mãn Thanh bởi cuộc Cách mạng Tân Hợi (1911) do Tôn Trung Sơn lãnh đạo. Hình như duy nhất chỉ có ở VN, cuộc Cách mạng Tháng 8-1945 do ĐCSĐD lãnh đạo, với khả năng và đường lối đại đoàn kết dân tộc của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã không chỉ đánh đổ ách thuộc địa, giành độc lập dân tộc mà quan trọng không kém là chấm dứt chế độ phong kiến ngàn đời lập nên nền Dân chủ-Cộng hoà. Tôi nghĩ bài học về QH khoá I thể hiện một cách “tài tình” phương thức lãnh đạo của Đảng đối với sự nghiệp cách mạng nói chung, của QH nói riêng.
Giờ đây, đứng về tổ chức thì dễ nhận thấy sự lãnh đạo của Đảng ngày càng tuyệt đối (mọi chức vụ từ quan trọng nhất đến mọi chức vụ tầm tầm đều là đảng viên, hơn 90% ĐBQH là đảng viên, một tỉ lệ cao nhất trong lịch sử QHVN, và có lẽ cũng là tỷ lệ cao nhất trên thế giới về thành phần một đảng trong QH của một quốc gia?). Nhưng, theo tôi, về nghệ thuật và phương thức lãnh đạo của Đảng cách đây hơn nửa thế kỷ khi mới có khoảng 5.000 đảng viên vẫn là mẫu mực đáng khâm phục, mà giờ đây Đảng đã có số đảng viên gấp bội lần, và chiếm tuyệt đại đa số trong QH, vẫn là những bài học cần học hỏi. Đó là nghệ thuật và phương thức lãnh đạo của một thời kỳ mà tinh thần dân tộc và dân chủ được phát huy mạnh mẽ nhất.
Tôi muốn trở lại với nền Dân chủ do Đảng Cộng sản lãnh đạo như một thành tựu độc đáo của Cách mạng VN. Nhưng vấn đề cũng bắt nguồn từ đấy. Nếu như người cộng sản rất có năng lực lãnh đạo nhân dân đòi dân chủ, thì thật vô cùng khó khăn khi Đảng ấy phải xác lập nền dân chủ với tư cách là người cầm quyền. Đó là một nhiệm vụ vô cùng khó khăn, đó cũng là khó khăn trong việc xác lập một nền Dân chủ XHCN, điều chưa hề có một mẫu hình thành công nào trong lịch sử nhân loại. Do vậy, những điều Anh trình bày trong báo cáo này cũng là những điều còn mới mẻ khi được nói ra.
Tôi nói hơi dài dòng như vậy để thấy, cho đến nay, dù nhà nước ta đã sắp tròn 60 năm tuổi (tức là một hoa hội theo quan niệm cổ điển), nhưng chúng ta vẫn còn tiếp tục “mò mẫm”, thử nghiệm cả trên lý luận và thực tiễn về một nền dân chủ kiểu mới – Dân chủ XHCN. Không thể quên nội dung một bức thư Bác Hồ viết ngày 14-9-1945 (tức là chỉ 2 tuần sau ngày Độc lập) gửi cho “các đồng chí bản tỉnh” (Nghệ An), trong đó Bác cho rằng việc xây dựng một chế độ hoàn toàn mới là một sự nghiệp còn khó khăn hơn nhiều việc đánh đổ chế độ cũ. Khó khăn vì nó phải thực hiện cái mà chưa ai làm; nhưng sẽ làm được nếu “biết đoàn kết và biết sửa chữa khuyết điểm”. Trong nhiều bài viết, Bác nêu rõ cái cản lực lớn nhất của “Dân chủ” chính là “thói quan liêu” trong bộ máy cầm quyền. Theo tôi, để xây dựng và phát huy nền dân chủ của xã hội VN hiện đại phải chống quan liêu, xây dựng một xã hội công dân, gột bỏ tập tính thần dân, ngay cả trong các ĐBQH và hoạt động của QH…
Cuối cùng, tôi muốn kể lại cho Anh ý kiến của một người nước ngoài nghiên cứu về VN. Họ nói (có thể là nói vui) với tôi rằng: Thể chế chính trị của VN đương nhiên rất rất khác Hoa Kỳ. Nhưng nếu coi Trung ương ĐCSVN (với khoảng 150 thành viên) na ná như Thượng viện (100 vị); còn QH với khoảng 500 vị thì cũng tương tự như Hạ viện Hoa Kỳ. Thượng viện (BCHTƯĐ) vạch đường lối chính trị của quốc gia, còn hạ viện (QH) thì gắn chặt với nguyện vọng của nhân dân (cử tri)… Như vậy không phải không có những điều đáng suy nghĩ…
Nhân Anh hỏi, tôi trả lời bằng thư để Anh tham khảo như một bức thư riêng, cũng vì thế tôi nói những điều tôi nghĩ và như mở đầu lá thư này, tôi cũng nói rằng rất có thể khách quan nhưng phiến diện.
...Cuối thư xin thêm một ý: “Anh viết về “Ý Đảng, lòng Dân”, nhưng theo tôi cũng cần quan tâm đến một phương thức lãnh đạo khác: “Ý Dân, lòng Đảng”. bởi lẽ có rất nhiều trường hợp mà sáng kiến và ý nguyện của nhân dân giúp Đảng đưa ra đường lối đúng. Người dân trong quan hệ với nhà nước cần xác định tư cách công dân (ý thức về nghĩa vụ và quyền của mình) hơn là tư cách thần dân lấy sự tuân phục làm đầu”...
D.T.Q (Huế, 22-10-2004
Đọc lại thư cũ
Thứ Bảy, 5.3.2011
10:22 (GMT + 7)
Nhiệm kỳ Quốc hội khoá XII sắp kết thúc, các đại biểu Quốc hội cùng địa phương của mình đang tiến hành tổng kết chuẩn bị cho kỳ họp cuối cùng. Lục lại trong ký ức và ngăn kéo tôi bỗng tìm thấy một vài kỷ niệm gắn với mấy lá thư cũ. Đọc lại, muốn chia sẻ vì đó là điều đến hôm nay tôi vẫn muốn nói.
Còn cách đây đã 7 năm (2004), thì nó chỉ là một bức thư riêng gửi cho... Chủ tịch Quốc hội khi đó (khoá XI). Vị Chủ tịch Quốc hội lúc đó có một hành xử đáng quý là thỉnh thoảng ông gửi cho tôi (và có thể là nhiều người khác nữa) những gì ông viết để tranh thủ ý kiến trước khi sử dụng. Tôi nhớ, vào kỳ họp tháng 10-2004, nhân “kỷ niệm 10 năm truyền hình trực tiếp một số hoạt động quan trọng của Quốc hội”, ông thảo một bài diễn văn có đầu đề “Dân chủ Xã hội chủ nghĩa và hoạt động của Quốc hội”...
Khi đó tôi đang dự một cuộc hội nghị về công tác bảo tồn di sản ở Huế thì nhận được bản thảo của ông chuyển tới. Tôi đọc và chỉ ngày hôm sau qua mạng tôi hồi âm tới ông. Khi kỳ họp khai mạc, gặp tôi, ông bắt tay và chỉ nói “cảm ơn”, rồi trong suốt kỳ họp, không thấy ông đọc bản diễn văn ấy. Mãi về sau, một lần ngồi cạnh ông trên một chuyến máy bay đi Châu Âu, ông thân mật nói với tôi rằng (đại ý): mình đã đọc thư của cậu và một số anh em khác nên mình để thời gian nghiên cứu thêm.
Lần nghỉ ngơi cuối tuần này, bí đề tài nên gửi các bạn đọc lại, cũng là để góp lời trao đổi những vấn đề ít nhiều vẫn đang mang tính thời sự
“Tôi đang dự một hội thảo về khảo cổ học tại cố đô Huế, thì nhận được thư và dự thảo báo cáo của Anh tại phiên họp trù bị chiều 24/10 này (do cơ quan của tôi Fax vào).
Anh đề nghị tôi góp ý. Tôi rất cảm ơn sự tin cậy của Anh, nhưng tôi cũng thấy rất khó. Bởi lẽ bản báo cáo của Anh là một tư tưởng có tính hệ thống, mang tính nguyên tắc của một tổ chức chính trị mà chắc hẳn Anh đã nung nấu từ lâu, từ trong thực tiễn hoạt động của QH và đã tham khảo ý kiến những người có trách nhiệm và gần gũi. Vấn đề khó và tế nhị còn vì tôi là ĐBQH không phải là đảng viên. Đề cập tới những vấn đề của Đảng, mà đây là vấn đề hệ trọng (như Anh đã xác định) là điều không đơn giản, dễ đưa ra những ý kiến có thể là khách quan nhưng lại phiến diện.
Tuy nhiên, tôi nói như vậy không phải để từ chối mà để tự xác định vị thế của mình khi góp ý với bản báo cáo. Xin hãy coi đây là một sự phản biện của một người được nghe (đọc) trước.
1. Đúng như Anh đã tiên liệu, bản báo cáo đã đề cập tới một vấn đề nhạy cảm và hệ trọng là vấn đề “Dân chủ XHCN” cả trên lĩnh vực lý luận và thực tiễn.
“Dân chủ” là một ý niệm (thuật ngữ chính trị học) có tính lịch sử, ngày nay nó đúng như điều Anh viết ở cuối báo cáo “vừa là mục tiêu, vừa là động lực phát triển của xã hội” nhưng nó không phải là “khát vọng ngàn đời” như Anh viết ngay ở dòng trước đó. Ngàn đời xưa, con người khao khát sự sống (thời nguyên thuỷ), tự do (nô lệ) và tự chủ (phong kiến). “Dân chủ” theo đúng nghĩa của nó, khởi đầu thuộc phạm trù của xã hội tư sản mà đặc trưng quan trọng nhất là “tư hữu” và “tầng lớp hữu sản”. Không phải tự nhiên mà ý niệm về “dân chủ” gắn liền với cách mạng tư sản (mà cuộc Cách mạng Pháp năm 1789 được coi là biểu trưng) với nội hàm chấm dứt chế độ phong kiến (quân chủ) xác lập chế độ tư bản (dân chủ). Cũng do vậy mà dân chủ trở thành một thành tựu trong tiến trình tiến hoá về thượng tầng của loài người, bước chuyển từ xã hội thần dân (quân chủ) sang xã hội công dân (dân chủ).
Những ý niệm về tư tưởng “thân dân”, “cận dân” hay “dân chủ làng xã”…xuất hiện dưới nhiều dạng thái khác nhau mà một thời (nhất là vào những thời điểm xã hội thiếu dân chủ) được tôn vinh như một giá trị quá khứ. Thực ra, theo tôi, những tư tưởng đó mới là phạm trù “đạo lý” hay “thuật làm chính trị”(cai trị) trong xã hội truyền thống; nó cũng là phản ánh sự khao khát của nhân dân trước những hiện thực bất công hay tàn bạo của xã hội đương thời. Và đó cũng là tiêu chí để sau này giới sử học đánh giá những thời đại thịnh trị hay suy thoái. Những tư tưởng thân dân của một số triều đại phong kiến tự chủ hay những nhân vật lịch sử như một số vị vua thời Lý, Trần, Nguyễn Trãi thời Lê… vẫn chưa phải là “dân chủ”…
Khát vọng dân chủ chỉ bắt nguồn từ một nền tảng xã hội của những người hữu sản muốn xây dựng một “khế ước xã hội” (contrat social) đảm bảo quyền sống và sở hữu những điều kiện sống (trong đó có tài sản tư hữu) trong cộng đồng. Do vậy khi hình thành những trào lưu tư tưởng xã hội chủ nghĩa, không tính đến những trào lưu “không tưởng” (utopique), thì xuất hiện một khuynh hướng phê phán nền “dân chủ tư sản” vào thời điểm nó đã bộc lộ những hạn chế do sự phân hoá xã hội giàu nghèo đã trở nên quyết liệt dẫn đến những xung đột giai cấp và đặc biệt là với sự hình thành từ trong lòng chủ nghĩa tư bản cái “phụ phẩm” là chủ nghĩa thực dân gắn với thời đại mà chúng ta cho rằng là “giai đoạn phát triển tột cùng của CNTB: chủ nghĩa đế quốc”…
Trong tiến trình ấy, xuất hiện một quan điểm cho rằng có một nền dân chủ vượt lên trên cái hiện thực của xã hội tư bản gắn liền với sự ra đời của một hệ thống - thực thể chính trị mới, là CNXH. Ý niệm về “Dân chủ XHCN” hình thành từ đó với hệ thống lý thuyết và với những thử nghiệm của các mô hình cụ thể gắn với các không gian cụ thể (các quốc gia) và thời gian cụ thể (các thời kỳ lịch sử). Ngay từ đầu, khi tiến hành cuộc cách mạng giải phóng dân tộc chống chế độ thuộc địa của ngoại bang đã tồn tại ngót trăm năm, đồng thời với việc lật đổ chế độ phong kiến đã tồn tại cả ngàn năm, cương lĩnh chính trị của Đảng đưa ra khái niệm mới về một cuộc “cách mạng tư sản dân quyền”, rồi một “nền dân chủ nhân dân”, một “tư tưởng làm chủ tập thể”, một nguyên lý về nhà nước “của dân, do dân, vì dân” (thực ra ý niệm này đã được Tổng thống Hoa Kỳ A. Lincoln là người nêu lên lần đầu)… và đến nay là “Dân chủ XHCN” như Anh đưa ra như một chủ đề trọng tâm của bản báo cáo này…
Đề cập tới “Dân chủ XHCN” trên một lĩnh vực đầy nhạy cảm là trong hoạt động của QH nhằm xác định phương thức lãnh đạo của Đảng và vai trò của đảng viên trong QH (hơn 90% thành viên) là một vấn đề rất không đơn giản. Tôi nói như vậy vừa để ghi nhận sự đột phá của Anh nhưng cũng e dè cho sự đột phá nếu chưa đi đến cùng về lý luận để đạt được tính thuyết phục cao khi đề cập đến một vấn đề tuy đã cũ (với 60 năm hoạt động của QH) nhưng lại rất mới mẻ khi đặt nó trong tiến trình Đổi mới và Hội nhập hôm nay.
Tôi cũng muốn nói đến một đặc điểm lịch sử mà ít ai nghĩ tới. Đó là ở VN, khác với tất cả các nước khác, nền dân chủ do đảng cộng sản thiết lập. Nếu như phổ biến trong lịch sử nhân loại, các nền dân chủ được xác lập bởi các cuộc cách mạng tư sản và do các đảng tư sản lãnh đạo. Ngay ở TQ, nền dân chủ gắn liền với sự sụp đổ của nhà Mãn Thanh bởi cuộc Cách mạng Tân Hợi (1911) do Tôn Trung Sơn lãnh đạo. Hình như duy nhất chỉ có ở VN, cuộc Cách mạng Tháng 8-1945 do ĐCSĐD lãnh đạo, với khả năng và đường lối đại đoàn kết dân tộc của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã không chỉ đánh đổ ách thuộc địa, giành độc lập dân tộc mà quan trọng không kém là chấm dứt chế độ phong kiến ngàn đời lập nên nền Dân chủ-Cộng hoà. Tôi nghĩ bài học về QH khoá I thể hiện một cách “tài tình” phương thức lãnh đạo của Đảng đối với sự nghiệp cách mạng nói chung, của QH nói riêng.
Giờ đây, đứng về tổ chức thì dễ nhận thấy sự lãnh đạo của Đảng ngày càng tuyệt đối (mọi chức vụ từ quan trọng nhất đến mọi chức vụ tầm tầm đều là đảng viên, hơn 90% ĐBQH là đảng viên, một tỉ lệ cao nhất trong lịch sử QHVN, và có lẽ cũng là tỷ lệ cao nhất trên thế giới về thành phần một đảng trong QH của một quốc gia?). Nhưng, theo tôi, về nghệ thuật và phương thức lãnh đạo của Đảng cách đây hơn nửa thế kỷ khi mới có khoảng 5.000 đảng viên vẫn là mẫu mực đáng khâm phục, mà giờ đây Đảng đã có số đảng viên gấp bội lần, và chiếm tuyệt đại đa số trong QH, vẫn là những bài học cần học hỏi. Đó là nghệ thuật và phương thức lãnh đạo của một thời kỳ mà tinh thần dân tộc và dân chủ được phát huy mạnh mẽ nhất.
Tôi muốn trở lại với nền Dân chủ do Đảng Cộng sản lãnh đạo như một thành tựu độc đáo của Cách mạng VN. Nhưng vấn đề cũng bắt nguồn từ đấy. Nếu như người cộng sản rất có năng lực lãnh đạo nhân dân đòi dân chủ, thì thật vô cùng khó khăn khi Đảng ấy phải xác lập nền dân chủ với tư cách là người cầm quyền. Đó là một nhiệm vụ vô cùng khó khăn, đó cũng là khó khăn trong việc xác lập một nền Dân chủ XHCN, điều chưa hề có một mẫu hình thành công nào trong lịch sử nhân loại. Do vậy, những điều Anh trình bày trong báo cáo này cũng là những điều còn mới mẻ khi được nói ra.
Tôi nói hơi dài dòng như vậy để thấy, cho đến nay, dù nhà nước ta đã sắp tròn 60 năm tuổi (tức là một hoa hội theo quan niệm cổ điển), nhưng chúng ta vẫn còn tiếp tục “mò mẫm”, thử nghiệm cả trên lý luận và thực tiễn về một nền dân chủ kiểu mới – Dân chủ XHCN. Không thể quên nội dung một bức thư Bác Hồ viết ngày 14-9-1945 (tức là chỉ 2 tuần sau ngày Độc lập) gửi cho “các đồng chí bản tỉnh” (Nghệ An), trong đó Bác cho rằng việc xây dựng một chế độ hoàn toàn mới là một sự nghiệp còn khó khăn hơn nhiều việc đánh đổ chế độ cũ. Khó khăn vì nó phải thực hiện cái mà chưa ai làm; nhưng sẽ làm được nếu “biết đoàn kết và biết sửa chữa khuyết điểm”. Trong nhiều bài viết, Bác nêu rõ cái cản lực lớn nhất của “Dân chủ” chính là “thói quan liêu” trong bộ máy cầm quyền. Theo tôi, để xây dựng và phát huy nền dân chủ của xã hội VN hiện đại phải chống quan liêu, xây dựng một xã hội công dân, gột bỏ tập tính thần dân, ngay cả trong các ĐBQH và hoạt động của QH…
Cuối cùng, tôi muốn kể lại cho Anh ý kiến của một người nước ngoài nghiên cứu về VN. Họ nói (có thể là nói vui) với tôi rằng: Thể chế chính trị của VN đương nhiên rất rất khác Hoa Kỳ. Nhưng nếu coi Trung ương ĐCSVN (với khoảng 150 thành viên) na ná như Thượng viện (100 vị); còn QH với khoảng 500 vị thì cũng tương tự như Hạ viện Hoa Kỳ. Thượng viện (BCHTƯĐ) vạch đường lối chính trị của quốc gia, còn hạ viện (QH) thì gắn chặt với nguyện vọng của nhân dân (cử tri)… Như vậy không phải không có những điều đáng suy nghĩ…
Nhân Anh hỏi, tôi trả lời bằng thư để Anh tham khảo như một bức thư riêng, cũng vì thế tôi nói những điều tôi nghĩ và như mở đầu lá thư này, tôi cũng nói rằng rất có thể khách quan nhưng phiến diện.
...Cuối thư xin thêm một ý: “Anh viết về “Ý Đảng, lòng Dân”, nhưng theo tôi cũng cần quan tâm đến một phương thức lãnh đạo khác: “Ý Dân, lòng Đảng”. bởi lẽ có rất nhiều trường hợp mà sáng kiến và ý nguyện của nhân dân giúp Đảng đưa ra đường lối đúng. Người dân trong quan hệ với nhà nước cần xác định tư cách công dân (ý thức về nghĩa vụ và quyền của mình) hơn là tư cách thần dân lấy sự tuân phục làm đầu”...
D.T.Q (Huế, 22-10-2004
Subscribe to:
Posts (Atom)